سكونت اختيار كرده‌اند و رفته‌رفته كار به جائى كشيده كه در قلعه كسى نمانده و اين عمارات تدريجا باير و خراب شده است . و دليل بر اين مسئله راسته بازار بزرگى است از درب قلعهء اوّل تا دوّم و هكذا مسجد بزرگى كه فعلا برپا و دائر است و حاج ملّا شيخعلى مجتهد بم ماه‌هاى رمضان در آنجا نماز مىكند و من هم‌اكنون محض حفظ شئونات دولتى به مشار اليه تأكيد كردم مسجد مزبور را از سابق هم دائرتر دارد . قصد تخريب قلعه 57 اگرچه بعضى از همراهان همچو مصلحت‌بينى مىكردند كه خوب است اين عمارات خرابه را كوبيده و جاى آنها باغ بسازند و دليل صحّت مقال خود را بر اجراى اين عمل توافق عقيدهء اسلاف در [ 34 ] اين مادّه مىدانند ، ليكن چون نموّ اشجار نيز يك نوع سنگر و مأمن اشرارى كه بخواهند به قلعهء بالا حمله برند خواهد شد خيال و سليقهء خودم اين است كه اگر در كرمان ماندنى شدم و توقفم به طول انجاميد تمام اين عمارات را بدهم خراب و زمين ارگ را بالمرّه صاف كرده غلّه زراعت كنند و آب آنها را از چاه يا بيرون بياورند كه از مأمن بودن براى اشرار خارج شود . شهر بم و متعلقات آن 58 طول بم از شرق به غرب و قريب يك فرسنگ ، و عرضش از جنوب به شمال و تخمينا سه ربع فرسخ ، و مركّب است از باغات و خانه‌ها و دكاكين و بازار و مساجد و كاروانسرا و حمّام ، و در غالب خانه‌ها آب روان جارى . و اوّل خاك گرمسيرات نرماشير و بلوچستان ، و آبش جز آب عيش‌آباد بطى الهضم [ است ] . و هواى زمستانش اگر باد شمال وزان باشد يخ‌بند و سرد ، و چون از سمت گرمسيرات جنوبى باد حركت كند معتدل و مثل بهار كرمان است . و تابستانش نيز بر همين نهج و منوال ، و بسته به اين دو قسم باد جنوب و شمال است . زمستانش وقتى كه باد جنوب و شمال بوزد به منزلهء سردسير ، و مىتوان گفت كه قريب به هواى كرمان است و تابستانش در گرمى قريب به هواى غالب گرمسيرات . به اين معنى كه اگر فى الجمله در زمستان گرم شود به‌واسطهء باد جنوب ، و تابستانش هروقت خنك شود به‌واسطهء باد شمال [ است ] . و فى حدّ ذاته زمستانش سرد و تابستانش گرم و هوايش به‌واسطهء بادهاى تند مختلف ، و كانّه مركب از هواى سردسير و گرمسير است .